All Of A Sudden (2026)

 
Yönetmen: Ryūsuke Hamaguchi

Oyuncular: Virginie Efira, Tao Okamoto, Kyôzô Nagatsuka, Kodai Kurosaki, Jean-Charles Clichet, Marie Bunel, Romain Cottard, Gabriel Dahmani, Séphora Pondi, Heidi Becker-Babel, Geneviève Emanuelli

Senaryo: Ryūsuke Hamaguchi, Léa Le Dimna, Maho Isono, Makiko Miyano

Müzik: Samuel Andreyev

Paris yakınlarında yaşlılar için bakım evi yöneten Marie-Lou Fontaine, yaşlı bakımına alışılmışın dışında, daha insancıl bir yaklaşım getirmeye çalışmaktadır. Ona göre yaşlı insanlar yalnızca bakıma muhtaç bireyler değildir. Duyguları, düşünceleri, istekleri ve her şeyden önce korunması gereken bir insanlık onurları vardır. Ancak bu yaklaşım, kurumun çalışanları tarafından her zaman kabul görmez. Çünkü insana daha fazla zaman ayırmak, mevcut sistemin işleyişiyle ve çalışanların ekonomik beklentileriyle çatışmaktadır. Bir gün Marie parkta karşılaştığı zihinsel engelli Tomoki'ye yardımcı olur ve onun oyuncu dedesi Goro Kiyomiya ve Japon tiyatro yönetmeni Mari Morisaki ile tanışır. Mari, Goro'nun oynadığı tek kişilik gösterisine Marie-Lou'yu da davet eder. Oyundan sonra buluşan Marie ve Mari birbirlerine hemen ısınırlar ve aynı gün aralarında güçlü bir dostluk oluşur. Bu dostluk, zamanla iki kadının hayat, ölüm, insan ilişkileri, yalnızlık ve insan onuru üzerine düşüncelerini derinleştirir. Zira Mari de ilerleyen bir kanserle mücadele etmektedir. All Of aA Sudden, Japon yazarlar Makiko Miyano ve Maho Isono'nun birlikte kaleme aldığı gerçek mektuplaşmalardan oluşan "You and I – The Illness Suddenly Gets Worse" adlı kitaptan esinlenerek Léa Le Dimna ve Ryūsuke Hamaguchi tarafından senaryo haline getirilmiş. Son yıllarda festivallerin gözde ismi Hamaguchi tarafından da yönetilmiş.

Filmin uyarladığı kitap, ölümcül kanser hastası bir Japon filozof olan Makiko Miyano ve tıp antropoloğu Maho Isono arasındaki gerçek mektuplaşmalara dayanıyor. İki kadın, hastalık, ölüm, hayatın anlamı, insan ilişkileri ve insanın varoluşu üzerine mektuplar aracılığıyla düşüncelerini paylaşıyor. Hamaguchi, kitaptaki gerçek mektuplaşmayı doğrudan filme aktarmamış. Hikayeyi Fransa'ya taşımış ve karakterleri yeniden kurgulamış. Dolayısıyla film, birebir biyografik uyarlama değil, gerçek bir entelektüel dostluktan ve mektuplaşmadan esinlenen serbest bir uyarlama. İki gerçek insanın hastalık ve ölüm üzerine gerçekleştirdiği bu düşünsel mektuplaşma, Hamaguchi'nin sinemasında yaşlılık, bakım, insan onuru ve dostluk üzerine 3 saat 10 dakikalık uzun bir felsefi anlatıya dönüşmüş. All Of A Sudden, zamanı da bol olduğu için, yaşlılık ve ölüm kavramlarına bakışında ortaya çeşitli sorular/sorunlar serpiyor. Bir insanın hayatının son döneminde ihtiyaç duyduğu şeyin yalnızca fiziksel bakım olmadığını, elden ayaktan düşmüş, bilincini yitirmiş yaşlı insanların bile kararlarına, anlık isteklerine saygı duyulması gerektiğini, insan ilişkileri ile ekonomik çıkarların çatıştığı noktada verilecek tepki ve kararları, bir insanın değerini gerçekte nelerin belirlediğini ele alıyor. Hamaguchi, yaşlı bakımını yalnızca sağlık veya sosyal hizmet meselesi olarak görmeyip, meseleyi insanlık, ahlak ve toplumsal sorumluluk çerçevesinde ele almaya çalışıyor.

All Of A Sudden, ölüm karşısında yaşamın değerini sorgularken bunu yalnızca hastalık ve kayıp üzerinden anlatmıyor. Hamaguchi daha geniş bir toplumsal eleştiri geliştirmek istiyor. Özellikle yaşlı bakım kurumunun işleyişi üzerinden şu çelişkiyi ortaya koyuyor: Modern toplum, insan hayatını korumak istediğini söylüyor ama kapitalizmin boyunduruğunda insanlara gerçekten insanca davranmak için gereken zamanı ve emeği ayırmakta zorlanıyor. Ayrıca bakım hizmetlerinin ekonomik boyutu ile insanın duygusal ihtiyaçları arasındaki çatışma bir türlü çözülemiyor. Bu yüzden çalışanlar arasında bazen sınıfsal, bazen kişisel problemler yaşanıyor. Marie-Lou ile tecrübeli hemşire Sophie'nin yaşadığı gerginliğin, temelde aynı amaca hizmet eden iki kalifiye insanın arasında yaşanmaması gerektiğini anlıyoruz. Hayattaki birçok önemli şeyin "aniden" gerçekleştiği dünyada bunlar önemsiz kalıyor. Filmin adı bu yüzden çok anlamlı. Hastalığın veya ölümün aniden yakalaması yanında, Marie-Lou ve Mari'nin beklenmedik karşılaşmalarının güçlü bir dostluğa dönüşmesi de bu ismi manidar kılıyor. Hamaguchi bu dostluğun veya onun dışında kalan diğer meselelerin birbirlerinin önüne geçmesine belli bir süre izin vermeyip iki kanalı iç içe başarıyla geçiriyor. Ama Marie ve Mari arasındaki dostluk, özel bir çabaya ihtiyaç duymadan biraz daha baskın hale geliyor ki, film için bu gayet olumlu bir durum.

Film, Marie-Lou ve Mari'nin duygusal dostluğuna eğildiği anlarda çok daha farklı nefes alıyor. Sorunları farklı olsa da iki kadının birbirlerine yarenlik edişlerinde güçlü bir zarafet mevcut. Birbirlerini tanımaya çalıştıklarında Marie-Lou'nun mesleğinden ve Mari'nin hastalığından sızan hayata bakışları filme çok içten yansıyor. Hamaguchi nasıl ki yaşlı insanları kullanarak duygu sömürüsüne prim vermemeye çalışıyorsa, iki kadının sorunlarına da aynı hassasiyetle yaklaşıyor. Seyirciye ne düşünmesi ve hissetmesi gerektiğini söylemek yerine, karakterlerin konuşmalarına tanıklık etmesini, kendi çıkarımlarını yapmasını sağlıyor. Marie-Lou karakteri başlangıçta mesafeli, disiplinli ve zaman zaman bıkkın bir yönetici olarak karşımıza çıkıyor. Ancak Mari ile kurduğu dostluk sayesinde karakterin farklı yönleri ortaya çıkıyor. Mari ise ölümcül hastalığına rağmen hayata, insan ilişkilerine ve düşünsel tartışmalara olan ilgisini kaybetmeyen bir kadın. Hamaguchi her iki karakterinin birbirleriyle olan etkileşimlerini, vücut dillerini, mimiklerini, cümlelerini oya gibi işliyor. Karakterlerinin felsefi, sosyal, ekonomik, hümanist fikirlerini hikayesine ustalıkla eklemliyor. Sadece süresinin uzunluğu bir olumsuzluk yaratabilir. Bu uzunluk gereksiz tekrarlara, filmin hak etmediği ağırlaşmalara yol açabiliyor. Ama bunlara rağmen filmin narin çekirdeğinin sinemasal tadı çok dokunaklı.

Cannes Film Festivali’nde En İyi Kadın Oyuncu ödülünü paylaşan Virginie Efira ve Tao Okamoto arasındaki uyum, filmin en değerli unsuru. Her ikisi de karakterlerinin kırılgan ve güçlü özelliklerini bir arada taşıyor. Gülümserken bile yüzlerindeki yorgunluğu, hüznü, aynı zamanda birbirlerine iyi gelişlerini tümüyle hissedebiliyorsunuz. Abartıya kaçmadan, yükselmeden, hüznü hep koruyarak rol yapıyorlar. Drive My Car'daki Çehov'un "Vanya Dayı" oyunu örneğinde gördüğümüz üzere, bu filmde de bir sahne performansı izliyor, hatta sonrasındaki soru-cevaba da kalıyoruz. Ryūsuke Hamaguchi tiyatroya olan sevgisini filmlerine de yansıtması yanında, hızlı olay örgülerinden ziyade karakterlerin sahnedeymişçesine konuşmalarına, düşüncelerine ve birbirleriyle kurdukları ilişkilere de önem veren bir yönetmen. Tabii bir yandan da güçlü bir sinema peşinde. Alan Guichaoua'nın görüntü yönetimi eşliğinde, iki baş karakterini ortasına yerleştirdiği etkileyici kadrajlar tasarlıyor. All Of A Sudden, insanın insana duyduğu ihtiyacın, dostluğun ve hayatın son döneminde bile korunması gereken insanlık onurunun üzerine kurulmuş güçlü bir dram. Adına istinaden, hastalık veya ölüm gibi, bazen insanın hayatına anlam kazandıran bir dostluk da "aniden" gelebiliyor.

Lo dejamos acá (2026)

 
Yönetmen: Hernán Goldfrid

Oyuncular: Ricardo Darín, Diego Peretti, Antonia Bengoechea, Inés Efron, Andrea Politti

Senaryo: Emanuel Diez

Müzik: Roque Baños

Emanuel Diez'in senaryosunu yazıp Hernán Goldfrid'in yönettiği Lo dejamos acá (Therapy Done Right), Buenos Aires'in en ünlü psikanalisti Ulises Verón'un (Ricardo Darín) "Psikolijide Mükemmeliyet Ödülü" aldığı bir törenle başlıyor. Verón törende yaptığı konuşmada, aynı zamanda bir psikolog olan eski bir hastasının tüm hayatını bırakıp tarikat benzeri bir gruba katılması, üç ay önce de bir kaz sonucu ölmesinden bahseder. Verón, hastasının ölümü üzerine ona yeterince yardım edemediği düşüncesiyle suçluluk duyar ve ödülü reddeder. Geleneksel terapi yöntemlerinin insanlara yeterince yardımcı olmadığına inanmaya başlar. Ona göre hastalarıyla saatlerce konuşmak, onları dinlemek ve sorunlarını anlamaya çalışmak her zaman çözüm üretmemektedir. Bunun üzerine radikal bir karar alır: Hastalarının sorunlarını yalnızca dinlemekle kalmayacak, onların gerçek hayatlarına gizlice ya da açıktan müdahale edecektir. Kimin ne yapması gerektiğine karar verecek, insanları yüzleşmekten kaçtıkları durumlarla karşı karşıya getirecek ve hayatlarında değişiklik yaratmaya çalışacaktır. Başlangıçta yöntemleri işe yarıyor gibi görünse de, karşısına hasta olarak Martin Bouchard (Diego Peretti) isimli, yazarlık konusunda ciddi bir tıkanıklık yaşayan ve alkol problemi bulunan bir yazar çıkınca işler değişir. Verón'un Bouchard ile kurduğu ilişki, terapinin sınırlarını aşan çok daha karmaşık bir mücadeleye dönüşür.

Emanuel Diez senaryosu, psikoterapinin sınırlarını, terapist-hasta ilişkisini, insan psikolojisini ve bir başkasının hayatına müdahale etmenin sonuçlarını sorgulayan bir yapıda. Yönetmen Hernán Goldfrid'in tercih ettiği anlatım ise klasik bir psikolojik dramdan ziyade kara mizah ile gerilimi bir araya getiriyor. Film, psikolojik yardım kavramını alışılmışın dışında ele alıyor. Ulises Verón'un yaklaşımı ilk bakışta oldukça etkileyici: İnsanların sorunlarını tespit ediyor ve onları harekete geçiriyor. Bu tespit noktası adeta Sherlock Holmes yöntemlerini anımsatıyor. Fakat bir insana kendi sorunlarını fark ettirmek ile, onun yerine karar vermek ve onu kendi doğrularımıza göre yönlendirmek arasındaki farkı hiçe saymaya başlayınca, başka bir ifadeyle konuşmak yerine eyleme geçmeye başlayınca birtakım sorunlar nüksediyor. Üstelik hastalarının hayatlarını kontrol etme işini kötü niyetle yaptığını düşünmüyor. Tam tersine, kendisini onların hayatını kurtaran kişi olarak görüyor. Bu durum psikolojideki Kurtarıcı Kompleksi (Messiah Complex) kavramını akla getiriyor. Kişi, başkalarının sorunlarını çözmenin kendi sorumluluğu olduğuna inanıyor. Kendisine gereğinden fazla güç ve yetki tanıyor. Yardım etmekle kontrol etmek arasındaki çizgiyi kaybediyor. Terapistlerin hastalarının hayatlarına doğrudan müdahale etmesi fikrinin ilgi çekiciliği, Verón'un Bouchard ile ilişkisinde daha da sivriliyor.

Yazar tıkanıklığı yaşayan bir hastaya Ulises Verón'un nasıl müdahale edeceğini de filme saklayalım. Çünkü o noktada filmin -biraz abartılı da olsa- mühim bir çatışması ortaya çıkıyor. Ricardo Darín filmin en önemli kozu. Ulises karakterini canlandırırken sakin, kendinden emin, zeki ve zaman zaman tekinsiz bir insan portresi çiziyor. Özellikle karakterin kendi davranışlarını sorgulamak yerine haklı olduğuna inanması başarılı biçimde yansıtılıyor. Darín'in oyunculuğunda yükselmeye, aşırı dramatik tepkilere fazla ihtiyaç duyulmuyor. Bakışları, konuşma biçimi ve kendinden emin tavırları karakterin psikolojisini anlamamıza yetiyor. Diego Peretti de Martin Bouchard rolünde önemli bir performans sergiliyor. Martin karakterinin özgüven sorunlarına, yaratıcılık tıkanıklığına ve alkol problemiyle mücadele ettiğine ikna oluyoruz. Darín ile Peretti arasındaki oyunculuk uyumu seyir zevkini arttırıyor. İki karakter arasındaki ilişki, zaman zaman bir doktor-hasta ilişkisinden çıkıp psikolojik bir güç mücadelesine dönüşüyor. Film psikolojik açıdan çok daha derinleştirilebilecek konular zaman zaman yüzeysel geçiyor, ilerleyen bölümlerinde gerilim ve kara mizah arasındaki denge her zaman başarılı kurulamıyor ve psikolojik dram beklentisine tam anlamıyla cevap veremiyor. Yine de filmi kendi seçtiği bu yöntemle ve mantıklı mesajlarıyla kabullenirseniz keyif alabilirsiniz.

The Cycle (2026)

 
Yönetmen: Jordan Downey

Oyuncular: Deborah Ann Woll, Jeffrey Donovan, Will Hochman, Jack Doolan, David Myers Gregory, Jeb Berrier, Gretchen Corbett, Phillip Andre Botello

Senaryo: Jordan Downey, Kevin Stewart

Müzik: Nick Soole

36 yıldır kayıp olan bir adamın cesedi, iki kişinin vahşice katledildiği cinayet mahallenin yakınlarında bulunur. Cesedin, adli antropolog Meg Garland'ın yıllardır görüşmediği, küçükken kendisi ve annesini bir gece terk eden babasına ait olduğu anlaşılır. Meg, başta umursamasa da babasının ölümünü ve geçmişini araştırmaya başladığında sıradan bir cinayet soruşturmasının çok ötesinde, karanlık ve açıklanması güç olaylarla karşılaşır. Jordan Downey ve Kevin Stewart'ın yazdığı, Downey'nin yönettiği The Cycle, bağımsız korku/gerilim filmlerinin yuvalarından biri olan Shudder şirketinden bir film. Başlangıçta polisiye bir soruşturma gibi ilerleyip giderek klasik bir korku filmine dönüşen, fragmanı izlendiğinde veya konusu okunduğunda tadı kaçabilecek bir yapım. Film, cinayetlerin soruşturma aşamasında uzun süre ilgiyi canlı tutuyor, bunu aile geçmişi ile başarıyla iç içe geçiriyor olsa da, gizemin ortadan kalktığı ikinci yarıda başka bir türe yönelmiş olması, bazı seyircilerde bu farkın yadırganmasına sebep olabilir. Gerçeklikle olan bağı, fantastik korku unsurlarıyla kopmaya başlayan senaryolardaki bu geçişten rahatsız olmayan seyirciler için ise keyifli bir seyirlik bile denebilir. Bunun içine "gore" öğelerini ve bu tür filmlere yönelik pratik efektleri seven kitleyi de katabiliriz.

Hem dijital yayın platformu, hem de film dağıtımcısı ve yapım markası olan Shudder, diğer platformlardan farklı olarak özellikle ana akım Hollywood'un dışında kalan, düşük veya orta bütçeli ama özgün fikirler taşıyan korku/gerilim filmlerine yer veriyor. Doğrudan Shudder tarafından üretilmiş ya da Shudder'ın satın aldığı veya dağıtımını üstlendiği yapımlarla yolu kesişmeyen seyirci yok gibidir. Üretilenler çok ses getiren filmler sayılmaz. Ama yine de bağımsız yönetmenlere, senaristlere, tanınmamış oyunculara yer açması nedeniyle korku/gerilim camiasında keşfe ilgi duyan, B-movie meraklısı veya çer çöp demeden bu türü tüketmeyi seven seyirciler için önemli bir mecra. The Cycle'da da iyi çekilmiş sahneler, özellikle ilk yarıdaki gizem bünyesinde akışkan bir olay örgüsü, çok etkileyici olmasa da ele yüze bulaşmamış oyunculuklar, seyir zevki uyandıran pratik efektler mevcut. Yalnızca zeki bir adli uzman olarak değil, geçmişiyle hesaplaşan, psikolojik açıdan yaralı bir kadın olarak Meg karakterini canlandıran Deborah Ann Woll da rolünde sırıtmıyor. Tipik bir Shudder mamulü The Cycle, dediğimiz gibi bu mamulün alıcılarını memnun edecek, ancak daha fazlasını bekleyenlere karşılığını veremeyebilecek ölçüde bir film. Zaten bu tip filmler de genelde "daha fazlası" gibi vaatler taşımaz.

Late Fame (2025)

 
Yönetmen: Kent Jones

Oyuncular: Willem Dafoe, Greta Lee, Edmund Donovan, Clay Singer, Arthur Langlie, Graham Campbell, Luca Padovan, Tony Torn, Clark Johnson

Senaryo: Samy Burch, Arthur Schnitzler

Müzik: Don Fleming

Ed Saxberger, gençliğinde New York'un edebiyat çevresinde dikkat çekmiş bir şairdir. Ancak yıllar geçtikçe edebiyat dünyasından uzaklaşmış, bir postane çalışanı olarak sıradan bir hayatın içine çekilmiştir. Artık şiirleriyle değil, geçmişteki sanatsal kimliğini geride bırakmış yalnız yaşayan bir adam olarak yaşamaktadır. Her şey, genç bir edebiyat meraklısı olan Meyers'ın bir gün Ed'i bulmasıyla değişir. Meyers, Ed'in yıllar önce yayımlanan şiir kitabı Way Past Go'yu keşfetmiştir ve onu çağdaşlarının gözünde yeniden değerli hale getirmek istemektedir. Ed böylece kendisini genç yazarların, sanat meraklılarının ve yaratıcı olduklarına inanan insanların oluşturduğu bir çevrenin içinde bulur. Bu insanlar onun şiirlerini bir tür unutulmuş hazine olarak görmektedir. Bu yeni çevre, Ed'e yalnızca geçmişini hatırlatmaz, ona yeniden önemli biri olabileceği duygusunu da verir. Üstelik grubun üyelerinden Gloria'nın varlığı, bu deneyimi daha da karmaşıklaştırır. Arthur Schnitzler'ın aynı adlı kitabından, May December filmiyle orijinal senaryo Oscar adaylığı almış Samy Burch'ün senaryosunu yazdığı, Kent Jones'un yönettiği Late Fame, unutulmuş bir şairin yıllar sonra yeniden keşfedilmesini anlatırken şöhret, sanatın samimiyeti, yaşlanmak ve insanın geçmişteki hayalleriyle hesaplaşması üzerine düşünen, gösterişsiz ama kendi bünyesinde zengin bir bağımsız film.

Filmin dramatik gücü, bu gençler gerçekten Ed'in sanatına mı hayran, yoksa onun üzerinden kendi entelektüel kimliklerini mi inşa ediyorlar sorusu üzerine kurulu. Gençler şiire, edebiyata ve sanata ilgi duyduklarını söylüyorlar. Teknolojinin, sosyal medyanın ve modern hayatın yüzeyselliğinden uzaklaşmak istiyorlar. Kendilerini sıradan insanlardan ayıran şeyin entelektüel merakları ve sanatsal duyarlılıkları olduğuna inanıyorlar. Ancak burada bir çelişki var. Sanatın ticarileşmesine ve insanların kendilerini sosyal medya üzerinden pazarlamasına karşı çıkan bu gençler, bir yandan da kendi kimliklerini oluşturmak için sanatı kullanıyorlar. Hatta performanslarıyla ilgili eleştirilere ulaşmak için sosyal medyaya başvuruyorlar. Ed'i keşfetmeleri, onun şiirlerinin değerinden bağımsız olarak, kendilerine ayrıcalıklı bir konum kazandırıyor. Çünkü unutulmuş bir şairi yeniden keşfetmek, yaşayan ve tanınmış bir şairi beğenmekten daha havalı bir entelektüel faaliyet gibi görünüyor. Böylece Ed, onların gözünde yalnızca bir şair olmaktan çıkıp, bir keşfe, bir projeye, hatta bir tür kültürel sermayeye dönüşüyor. Sanatı gerçekten sevmekle sanatsever görünmeyi istemenin aynı şey olmadığı vurgulanıyor. Bu eleştiri yalnızca gençlere yönelik de değil. Sanat çevrelerinin, eleştirmenlerin ve kültürel seçkinlerin de zaman zaman eserlerden çok isimlere, hikayelere ve imajlara önem verdiğini düşündürüyor.

Greta Lee'nin canlandırdığı Gloria ise, filmin yalnızca romantik ya da baştan çıkarıcı unsuru değil. Sanat dünyasının farklı bir yüzünü temsil ediyor. Onun oyunculuk ve sahne sanatlarıyla ilişkisi, idealist bir sanatçı imajıyla gerçek hayatın koşulları arasındaki gerilimi ortaya çıkarıyor. Bu ikisi arasında sıkıştığında Ed ile olan ilişkisi basit bir romantik hikayeye dönüşmüyor. Aralarındaki çekim, yaşlanma, arzu, yalnızlık ve kişinin kendisini başkalarının gözünde yeniden tanımlama ihtiyacıyla iç içe geçiyor. Willem Dafoe, Ed Saxberger rolünde gösterişli bir performans sergilemiyor. Tam tersine, karakterini büyük ölçüde bastırılmış duygular, tereddütler ve küçük davranış değişiklikleri üzerinden kuruyor. Keşke bu karakterin geçmişine dair de bir şeyler öğrenebilseydik duygusuna kapılabiliyoruz. Ed'in içinde, hayatının geldiği noktayı kabullenmiş bir adam ve hala takdir edilmeyi isteyen eski şair bir arada duruyor. Dafoe, bu çatışmayı abartılı duygusal sahnelere ihtiyaç duymadan yansıtıyor. Late Fame büyük ölçüde onun performansıyla ayakta duran bir karakter filmi. Kent Jones'un yönetmenliği de gösterişten uzak. Karakterlerin tepkilerinden, mimiklerinden, konuşmalarından ince gerilimler yaratabiliyor. Bu yüzden hareketli bir olay örgüsü, belirgin bir çatışma ve büyük bir final bekleyen izleyicileri tatmin etmemesi normal karşılanabilir. Late Fame, şöhretin kendisinden çok, şöhret arzusunun insan üzerindeki etkisini, görülmeyi, takdir edilmeyi anlatan, sakin ama düşündürücü bir film.

Hope (2026)

 
Yönetmen: Na Hong-jin

Oyuncular: Hwang Jung-min, Zo In-sung, Hoyeon, Michael Fassbender, Alicia Vikander, Taylor Russell, Lee Sang-hee, Eum Moon-suk

Senaryo: Na Hong-jin

Müzik: Michael Abels

Hope adındaki Güney Kore'nin ücra bir sahil kasabasında, hayvanların parçalanmış cesetleri ve açıklanamayan yıkım, bilinmeyen korkunç bir şeyin ortaya çıktığını haber verir. Kasabanın polis şefi Bum-seok, yardımcısı genç polis Sung-ae ve avcı Sung-ki ile arkadaşları, neyle karşı karşıya olduklarını anlamaya çalışırken kendilerini bir hayatta kalma mücadelesinin içinde bulurlar. Fakat film ilerledikçe tehdit kavramının kendisi de sorgulanmaya başlar. Sırasıyla The Chaser (2008), The Yellow Sea (2010), The Wailing (2016) gibi birbirinden tekinsiz filmleri yazıp yönetmiş Na Hong-jin, 10 yıllık uzun bir aranın ardından Hope ile farklı bir türle karşımızda. Film pek çok benzeri gibi başlangıçta tehditi göstermek için acele etmeden, onun geride bıraktığı izleri kullanıyor. Parçalanmış bedenler, boş sokaklar, uzaktan gelen silah sesleri ve ne olduğunu anlayamayan insanların paniği. Böylece seyirci, karakterlerle birlikte bilinmeyenin peşinden sürükleniyor. İlk bölümdeki bu belirsizlik, filmin en güçlü gerilim kaynağı. Yaklaşık ilk saati, neyin saldırdığını göstermeden tehlikeyi hissettirme konusunda oldukça başarılı. Kamera karakterlerin gerisinde kalırken seyirci de onların bilgi eksikliğini paylaşıyor. Mekan kullanımı, yıkımın boyutu ve ses tasarımı bu gerilimi besliyor. Na Hong-jin, bu ilk saat içinde hiçbir şey için acele etmiyor, hatta bazen tadını çıkartıyor gibi bile hissettiriyor. Tabii bunu ağır ve sıkıcı biçimde yapmayıp, sonrası için gerekli olacak olan uyuyan kaosu besliyor. Sonrası ise biraz tartışmalı.

Hope'u yalnızca bir yaratık istilası filmi olarak okumak, filmin yapmak istediği şeyi eksik bırakır. Na Hong-jin'in ilgilendiği meselelerden biri, insanın anlamlandıramadığı bir tehlikeyle karşılaştığında nasıl davrandığı. Korku, insanları mutlaka dayanışmaya yöneltmez. Bazen tam tersine, onları daha saldırgan, daha bencil ve daha aptalca kararlar almaya iter. Tehdit karşısında akıl yürütmenin yerini önyargılar, korkunun yerini öfke, hayatta kalma arzusunun yerini ise kör bir şiddet alır. Filmin en ilginç tarafı da burada: İnsanlar, neyle karşılaştıklarını anlamadan onu yok etmeye girişirler. Bilmedikleri bir şeye karşı duydukları korkuyu, onu anlamaya çalışmak yerine şiddetle bastırırlar. Na Hong-jin'in insan doğasına ilişkin karamsarlığı, önceki filmlerinden tanıdık. Ancak Hope, bunu doğaüstü korku yerine bilimkurgu ve yaratık filmi kalıpları üzerinden anlatıyor. Filmin ilk saati çok güçlü olsa da, hikaye kasabadan ormana kaydığında film iki ayrı anlatı hattını bir arada tutmakta zorlanıyor. Kovalamacalar ve çatışmalar eğlenceli, ne var ki fazla tekrar hissi doğuyor. 160 dakikalık süre de bu sorunu büyütüyor. Filmin yaratık tasarımlarında H. R. Giger'ın Alien evrenini hatırlatan unsurlar mevcut. Buna karşılık özellikle yaratıklarla olan birçok sahnede dijital efektler, böylesine iddialı bir yapımın görsel dünyasına yakışmayacak kadar yapay duruyor. Filmin teknik açıdan en tartışmalı tarafı burası.

Hope'un temel problemlerinden biri de fikir eksikliği değil, fikirlerini tek bir güçlü anlatıda birleştirememesi. Film aynı anda kanlı bir yaratık filmi, absürt bir kara komedi, insan doğasına yönelik bir taşlama ve büyük ölçekli bir bilimkurgu gizemi olmak istiyor. Bu türlerin her birinde etkileyici anlar da yakalıyor. Ancak aralarındaki geçişler her zaman doğal değil. Üstelik yaratıkların ardındaki mitoloji açıldıkça, başlangıçtaki gizem duygusu da zayıflayabiliyor. Seyircinin zihninde oluşan soruların hepsi tatmin edici biçimde karşılanmıyor. Final ise bir kapanıştan çok daha büyük bir hikayenin kapısını aralayan bir son izlenimi bırakıyor. Bu durum bazı izleyiciler için heyecan verici, bazıları içinse hayal kırıklığı yaratabilir. 160 dakikanın üzerine bir de devam filmine kapı açılması filme dair bir yorgunluk hissine de kapı açıyor. Panikleyen, hata yapan ve kontrolü kaybeden polis şefi Bum-seok rolündeki Hwang Jung-min filmin insani merkezini oluşturuyor. Geleneksel aksiyon kahramanlarından farklı olarak her duruma hakim bir karakter değil. Avcı Sung-ki rolünde izlediğimiz Zo In-sung hikayenin daha saldırgan, daha içgüdüsel tarafını temsil ediyor. Şerif yardımcısı Sung-ae rolündeki Hoyeon ise kaosun ortasında etkili bir varlık gösteriyor. Kimi zaman abartıya kaçılsa da, performanslardaki korku, şaşkınlık, öfke gibi ortak özellikler oldukça etkileyici. CGI'dan hiç anlaşılmayan Michael Fassbender, Alicia Vikander ve Taylor Russell'ın varlıkları filmin bilimkurgu mitolojisi açısından önem taşıyorlar. Ancak bu oyuncuların hikayedeki kullanımı, ekrandaki varlıklarının yarattığı beklentiyi bütünüyle karşılamıyor.

Hope, kusursuz bir bilimkurgu aksiyon filmi değil. Ancak güvenli sularda yüzmeyi reddeden, seyircinin beklentilerini bilerek bozan ve büyük fikirler uğruna anlatısal bütünlüğünü riske atan bir yapım. Na Hong-jin'in The Wailing filmindeki kontrollü paranoyasını ve giderek büyüyen dehşetini sevenler için ilgi çekici olabilir. Fakat aynı yönetmenden kusursuz bir senaryo, kusursuz bir final ve her ayrıntısı yerine oturan bir gizem bekleyenler için daha problemli. Filmin satır arası başarılarından biri, canavarların ne kadar korkunç olduğunda değil, insanların kendilerini haklı gördüklerinde ne kadar korkunçlaşabildiğinde yatıyor. Ne var ki bu güçlü düşünce, filmin bütün dağınıklığını telafi etmeye yetmiyor. Kötü CGI kullanımı, mantık, devamlılık, kurgu hataları, öte yandan çok iyi çekilmiş bazı sahneler (ki bunların çoğu insanların yer aldığı sahneler), nasıl geçtiği anlaşılmayan yaklaşık 2,5 saat. Hope, izleyiciyi bilinmeyenin yarattığı dehşetle yakalayan, ardından bu dehşeti insanlığın kendisine yönelten, çılgın ve iddialı bir film. Ancak anlatmak istediği şeyler büyüdükçe, bunları anlatma biçimi de giderek dağılabiliyor. Hikaye anlatımı ve rejisiyle bu filme kadar hiç boşu olmayan Na Hong-jin sanki tüm bu artı ve eksileri kasten bir araya getirmiş gibi. Sıradan bir canavar filmi yapmakla yetinmiyor belki. Fakat bu kez bütün riskleri aynı ölçüde başarıyla yönetemiyor.

Beautiful Kate (2009)

Yönetmen: Rachel Ward
Oyuncular: Ben Mendelsohn, Bryan Brown, Rachel Griffiths, Sophie Lowe, Maeve Dermody, Josh McFarlane
Senaryo: Rachel Ward, Newton Thornburg
Müzik: Gregory Perkins

Yazar olan Ned Kendall, evlenmek üzere olduğu uçarı ve ukala kız arkadaşı Toni ile birlikte baba ocağına doğru yola çıkar. Çünkü Avustralya’nın ücra bir köşesinde yaşayan kızkardeşi Sally, ölüm döşeğinde olan babası Bruce’un son günlerinde onun yanında olmasını istemektedir. Karısını erken kaybeden Bruce, yıllar evvel Ned, onun ikizi Kate, Cliff ve Sally’den oluşan dört çocuğuna tek başına bakmak zorunda kalmıştır. Bir trafik kazasında ölen Kate ve onun ölümünden kendini sorumlu tutup intihar eden Cliff sayesinde büyük bir trajedi yaşayan ailenin geri kalanları uzun bir aradan sonra tekrar biraraya gelirler. Ama geçmişle ilgili hiç konuşulmamış, aydınlanmamış, kapanmamış sarsıcı gerçekler vardır ve ne kadar acı verse de artık bunları aydınlatmanın zamanı gelmiştir.

Newton Thornburg romanından İngiliz oyuncu, senarist ve yönetmen Rachel Ward’ın uyarlayıp yönettiği Avustralya yapımı Beautiful Kate, geçmişi sırlarla dolu bir ailenin yıllar sonra o sırlarla yüzleşmesini konu alan başarılı bir dram. Sakin başlayan, hatta bir müddet sıkıcı bir hale bürünen film, Bruce ve kızı Sally’nin yaşadığı uzak coğrafyanın sıkıcılığını da bu sayede iyi betimlemiş denebilir. Ned ve Toni’nin biraz da zorunlu ziyareti sonucu aile içinde yıllarca saklı kalmış bazı gerçeklerin geri dönüşlerle serpiştirilmesi, filmin giderek artan ve ters köşeler yapabileceği sinyalleri veren gizemli yapısını güçlendiriyor. Hem konusu, hem de içerdiği sürprizlerle cesur bir uyarlama olarak tanımlayacağımız Beautiful Kate, bu cesaretini genel olarak bir TV filmi kıvamında aktarıyor ki, böylelikle abartı ve duygu sömürüsü tuzaklarından da sıyrılıyor.

Doğup büyüdüğü küçük memleketine dönen ve orada geçmişinin yarım kalmışlıklarıyla mücadeleye girişen büyükşehirli anti-kahraman konseptine gerek edebiyatta, gerekse edebiyat uyarlamalarında yabancı sayılmayız. Bu yönden ilk olarak bana yine bir roman uyarlaması olan 2004 yapımı In My Father's Den’i anımsattı. Fakat bu filme nazaran Beautiful Kate geçmişe daha fazla bağlı ve orada yaşanılan sıra dışı olayların trajik sona doğru götüren rotasını kendi şimdiki zamanıyla karıştıran bir kurgu benimsenmiş. Bu sıra dışılığını, gereken durumlarda rahatsız edici olmaktan kaçınmadan dile getirmiş. Ama dediğimiz gibi kendi sıkılgan ve sakin dramatik yapısını zedelemeden bunu başarmış ki, esasen bu tavrıyla In My Father's Den’e yakınlaşmış.

Oyuncuların genel duruşları da temsil ettikleri değerlerle örtüşmekte. En çok da Kate’i canlandıran Sophie Low’un olması gerektiği gibi gizemli, uçarı, tekinsiz performansı ve tabii ki geçmişte oğulları Ned ve Cliff arasındaki ebeveyn dengesini sağlayamamış, şimdi ise bu başarısızlığıyla Ned sayesinde yüzyüze gelmek durumunda kalmış Bruce Kendall rolüyle Avustralyalı tecrübeli aktör Bryan Brown’ın varlığı dikkat çekici. Bunun yanında ailenin en küçüğü fedakar Sally olarak izlediğimiz Rachel Griffiths’in ılımlı görüntüsü, fırsat bulduğunda birbirini boğazlayabilecek baba-oğul Ned ve Bruce ikilisi arasındaki dengeyi sağlayan sağduyuyu yansıtmada hiç sorun yaşamıyor. Toplamda Rachel Ward’ın edebi vurgusunu ve detaylarını bilmediğimiz bir romanı, mütevazi bir roman uyarlaması dokusunu koruyarak başarıyla filme uyarladığını söyleyebiliriz.

Rose (2026)

 
Yönetmen: Markus Schleinzer

Oyuncular: Sandra Hüller, Caro Braun, Godehard Giese, Augustino Renken, Robert Gwisdek, Maria Dragus

Senaryo: Markus Schleinzer, Alexander Brom

Müzik: Tara Nome Doyle

Otuz Yıl Savaşları sonrasında 17. yüzyıl Almanya’sında geçen film, savaşın yıkımından çıkan gizemli bir asker olan Rose'u takip ediyor. Bir köye gelip terk edilmiş bir çiftliğin mirasçısı olduğunu iddia eden Rose, dönem toplumunun kadınlara tanımadığı özgürlükleri elde edebilmek için erkek kimliğiyle ve belgeleriyle bu iddiada bulunur. Kısa zamanda düzenini kurar, hatta bu düzeni sürdürebilmek adına bir kadınla evlenmeyi bile göze alır. Ancak bir gün bu sırrının ortaya çıkması kaçınılmazdır. Aslen casting direktörü olan, Michael (2011) ve Angelo (2018) adlı iki filmin yazar/yönetmenliğini üstlenen Avusturyalı Markus Schleinzer’in çektiği Rose, yaşanmış olaylardan esinlenen ve bu esinlenmenin günümüzde dahi yansımalarını taşıyan bir ötekileştirmenin izini sürüyor. Sırf kadın olduğu için toprak sahibi olamayan, mirastan pay alamayan, babası tarafından istediği zaman evlendirilen, hemen çocuk sahibi olması beklenen, kocası tarafından köle gibi kullanılan, hiçbir söz hakkı bulunmayan kadınlar için geçmişten günümüze uzanan bir ayrıştırmanın, dışlamanın, aşağılanmanın karşısına dikilen bir karakterin hikayesi. Toplumun kendinden farklı olana karşı mesafesi, hatta yok etmeye yönelik eğilimleri, bireyin de ancak rol yaparak, kendini gizleyerek o toplumun bir parçası olmak istemesi, en önemlisi de özgür olmak istemesi üzerine sessiz bir ağıt.

Özellikle Michael ile art house bir pedofili hikayesi anlatan, dingin ama ürkütücü bir tarzla yönetmenliğe adım atan Markus Schleinzer, Rose'u da bu dinginlikle ele almış. Geçmişine değinmeden, filmin hemen başında bir erkek gibi köye gelip mirasını devralması, köy ileri gelenleriyle ve kendi çalışanlarıyla ilişkileri, onlardan biri olan Großbauer'in kızı Suzanna ile ticari evliliği hem belli bir hızda, hem de kendi içinde belli bir yavaşlıkta vuku buluyor. Schleinzer, bazı önemli sahneleri bize göstermeyip atlamayı tercih ediyor. Bunun filmi biraz etkisiz kıldığı söylenebilir. Bu atlanan anlar sözlerle veya muğlak bırakılarak anlatıya eklemleniyor. Üstelik filmin bir de anlatıcısı var ve zaman atlamalarından kalanları en azından ondan duymak isteyebiliyoruz. Bazılarını duyuyoruz da. Yine de bu durum Schleinzer’i fazla temkinli bulmamızı değiştirmiyor. Bu atlamalar da belki kendince gereksiz gördüğü şiddet, istismar, entrika unsurlarından filmin arınmasını, özgürlük temasını öne çıkarmasını sağlıyor. Schleinzer, bu şekilde hikayeyi melodramdan uzak tutuyor. Filmin siyah beyaz çekilmesi ise yalnızca estetik bir tercih değil. Sert ışıklar, boş manzaralar ve sessizlik, savaş sonrası dünyanın kasvetini, yılgınlığını yansıtıyor. Aynı zamanda, tüm o yılgınlığa rağmen bağnazlığın dimdik ayakta kalışıyla insanları, özellikle de kadınları boyunduruk altına almış depresifliği de bu siyah beyazlık iyi betimliyor.

Rose, anlatım hızını ve yavaşlığını dengeleyen, az da olsa sabır isteyen, sessizliği ve ayrıntıları önemseyen bir yapım. Tarihsel bir hikaye üzerinden kadınların bireysel özgürlük, kimlik ve toplum baskısı hususlarında ne kadar mağdur olduklarını, günümüz hassasiyetlerine bile uğrayacak şekilde işliyor. Rose'un "pantolonun içinde daha fazla özgürlük vardı” sözü, filmin ana fikrini özetliyor aslında. Sandra Hüller’in performansı ise filmin en büyük gücü. Hüller burada alışılmış anlamda büyük duygusal patlamalar sergilemiyor. Aksine, az konuşan, duygularını bastıran ve sürekli dikkatli olmak zorunda kalan bir karakter yaratıyor. Beden dili, yürüyüşü ve bakışlarıyla Rose’un sürekli üzerinde taşıdığı yalanı, yükü, gerilimi hissettiriyor. Bu işleniş yönünden güçlü karakteri, özellikle zayıflıklarıyla güçlü kılıyor. Schleinzer'ın 17. yüzyıl muhafazakarlığını ele alış biçiminin izleri, belli hatlarla 21. yüzyıl muhafazakarlığında da görülebiliyor. Albert Nobbs, The Ballad Of Little Jo, Osama gibi farklı coğrafyalardan, "özgür olmak, iyi bir eğitim almak, meslek sahibi olmak, hayatta kalmak için erkek rolüne bürünme" temalı filmler arasında gösterilecek yeni bir filmimiz daha oldu. Rose, günümüzde hala sıcaklığını koruyan kadına yönelik şiddet, cinayet, istismar, rızasızlık temalarının 17. yüzyıl yansımalarındaki farklılıklara ve aynılıklara temas eden güçlü bir dönem filmi.